ZAMKNIJ

Niniejsza strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za pomocą cookies wykorzystywane są głównie w celach statystycznych.
Pozostając na stronie godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. Jeżeli nie wyrażasz zgody na ich zapisywanie, wyłącz ich obsługę w ustawieniach swojej przeglądarki.

Menu Główne
Działalność
Organizacje
Atrakcje turystyczne
Zabytki
Biblioteki
Instytucje i Urzędy
Muzeum Dwór w Dołędze
Publikacje >> Monografia Gminy

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

 

Gmina Szczurowa od 1996 roku posiada obszerną publikację pod tytułem:
"SZCZUROWA z dziejów wsi i gminy.
Pod redakcją Józefa Hampla.


Książkę można nabyć w Urzędzie Gminy w Szczurowej lub wypożyczyć w bibliotekach na terenie gminy.
A oto fragment publikacji zachęcający do dalszej lektury.


Przedmowa

Publikacja, którą oddajemy do rąk Czytelnika, powstała z inspiracji przedstawicieli lokalnej społeczności oraz władz gminy Szczurowa z wójtem, Marianem Zalewskim na czele. Wielkim jej orędownikiem był doc. dr Tadeusz Maj, nauczyciel akademicki Akademii Rolniczej w Krakowie, działacz ludowy, wywodzący się ze Strzelec Małych i pozostający w stałym kontakcie ze swą rodzinną ziemią. Nieubłagana śmierć wyrwała Go jednak z naszego grona 8 maja 1999 roku, w ostatniej fazie prac nad monografią.
Praca jest efektem badań przeprowadzonych przez pracowników naukowych związanych z Instytutem Historii oraz Instytutem Geografii Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. W trakcie żmudnych kwerend bibliotecznych i archiwalnych (archiwa państwowe, kościelne, szkół oraz instytucji społeczno-gospodarczych, a także zbiory prywatne) udało się, jak sądzimy, zgromadzić wiele materiału faktograficznego, szczegółowych niejednokrotnie przekazów źródłowych i na ich podstawie ukazać specyfikę procesu dziejowego na omawianym terenie, z niezbędnymi odniesieniami do biegu dziejów narodowych.
Nie ułatwiał autorom pracy fakt, że miejscowości wchodzące aktualnie w obręb gminy, należały w przeszłości do różnych zespołów gospodarczych i struktur administracyjnych (dobra królewskie, kościelne, prywatne, gminy jednostkowe, gminy zbiorowe, gromady itp.). Zmuszało to do penetracji zespołów archiwalnych o różnej proweniencji i zróżnicowanym stanie zachowania źródeł. Rozległość gminy - 21 miejscowości - zmuszała do takiego ujęcia i wykorzystania przekazów źródłowych, które pozwoliłoby ukazać główne tendencje rozwojowe, ilustrując je materiałem faktograficznym. Nie wszystkie więc miejscowości znalazły równomierne odbicie na kartach poszczególnych rozpraw, co wynikało tak z możliwości źródłowych, jak również przyjętych przez autorów założeń konstrukcyjnych.
Od charakterystyki warunków przyrodniczych, które przez wieki wyciskały swoje piętno na życiu mieszkańców, przez wyeksponowanie zasadniczych czynników warunkujących stosunki gospodarcze, społeczne i polityczne, wydobycie postaci współtworzących rzeczywistość oraz ich stosunku do -wydarzeń ogólnokrajowych, być może udało się ukazać specyfikę i mechanizmy kształtowania się lokalnej społeczności, które wskazują, iż w wielu szczegółowych przypadkach przebieg niektórych procesów różnił się od obrazu kreślonego w syntezach dziejów Polski.
Szczególne miejsce w przemianach społeczno-gospodarczych od końca XIX wieku odgrywały tu środowiska polonijne, szczególnie ze Stanów Zjednoczonych. Charakter związków emigrantów z ziemią rodzinną, ich udział w dokonujących się przemianach, został w skromnych rozmiarach zaakcentowany. Z konieczności jednak pominięte zostały sprawy wewnętrznego życia klubów polonijnych, które zasługują na odrębne studium.
Praca ta nie mogłaby powstać bez pomocy i pełnej życzliwości, z jaką spotkali się autorzy ze strony wielu ludzi z terenu gminy oraz pracowników wielu instytucji. Pragniemy w tym miejscu złożyć podziękowania wszystkim osobom współpracującym i służącymi swoją radą i wiedzą w ostatecznej redakcji monografii, księżom proboszczom szczurowskich parafii, szczególnie Janowi Orlofowi ze Szczurowej, Janowi Kiełbasie z Zaborowa, Franciszkowi Gąsiorkowi ze Strzelec Wielkich i Janowi Marianowi Olszakowi z Uścia Solnego, dyrektorom szkół, pracownikom archiwów w Krakowie i Bochni, Muzeum w Dołędze, Domu Kultury i Biblioteki w Szczurowej oraz osobom prywatnym, dzięki którym stało się możliwe szerokie wykorzystanie, znajdujących się pod ich opieką materiałów,
Dużą pomocą, szczególnie w zakresie zgromadzenia materiałów ikonograficznych, służyli także członkowie redakcji lokalnego pisma "W zakolu Raby i Wisły", z redaktorem Marianem Oleksym na czele. Większość fotografii współczesnych wykonali Marian Oleksy, Bogdan Czekaj, Jerzy Kordecki i Andrzej Kornaś. Pozostałe udostępnione zostały przez różne instytucje i osoby prywatne.
Pragniemy nadto złożyć serdeczne podziękowania recenzentom poszczególnych partii opracowania, prof. dr hab. Alicji Falniowskiej-Gradowskiej, prof. dr hab. Michałowi Śliwie, dr Janowi Hebdzie i mgr Jerzemu Kordeckiemu za cenne uwagi, które pozwoliły uniknąć wielu potknięć i nieścisłości.

Józef Hampel


Spis treści
* Przedmowa,
* Wykaz skrótów,

Jan Lach, Przyrodnicze warunki rozwoju gminy Szczurowa,
* Położenie gminy,
* Budowa geologiczna,
* Rzeźba terenu,
* Klimatyczne uwarunkowania rozwoju rolnictwa,
* Stosunki wodne,
* Wody podziemne,
* Gleby,
* Przyrodnicze i gospodarcze użytkowanie ziemi,
* Zmiany krajobrazu pod wpływem działalności gospodarczej,

Jerzy Rajman, Osadnictwo i stosunki społeczno-gospodarcze na prawobrzeżu dolnej Raby i u ujścia Uszwicy do Wisły (do końca XVIII Dawny krajobraz i warunki osadnicze,
* Służebni, włodycy i prasołowie. Początki średniowiecznego osadnictwa,
* Efekty kolonizacji na prawie niemieckim,
* Życie gospodarcze,
* Zabudowa i zaludnienie,
* Stosunki społeczne,
* Szkolnictwo, opieka społeczna, życie religijne,

Józef Hampel, W latach niewoli narodowej 1772- 1918,
* Stosunki administracyjne i życie gospodarcze w czasach pańszczyźnianych,
* Przemiany po roku 1848 oraz w latach autonomii,
* Klęski elementarne i projekty regulacji stosunków wodnych w XIX wieku,
* Kształtowanie się samorządu gminnego i warunki jego funkcjonowania,
* Narodziny organizacji społeczno-gospodarczych i ich twórcy,
* Rozwój ludnościowy i procesy emigracyjne w XIX i na początku XX wieku,
* Udział mieszkańców w życiu politycznym do roku 1918,
* Aneks,
* Lista ofiar I wojny Światowej, Józef Hampel, W czasach Drugiej Rzeczypospolitej,
* Gospodarka i życie samorządowe,
* Funkcjonowanie organizacji społeczno-gospodarczych,
* W cieniu wielkiej polityki,

Aneks,
* Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej ze Szczurowej, Woli Przemykowskiej i Zaborowa,

Józef Hampel, Szkolnictwo, Oświata i tycie religijne 1772-1939,
* Rozwój sieci szkolnej,
* Pozaszkolne ośrodki i formy życia kulturalno-oświatowego,
* Organizacja kościelna i życie religijne,

Aleksandra Pietrzykowska, W latach wojny i okupacji 1939-1945,
* Pierwsze dni września,
* Pod niemiecką okupacją,
* Pomoc społeczna,
* Z konspiracyjnych dziejów gminy,
* Początki konspiracji,
* Działalność propagandowa,
* Konspiracja oświatowa,
* Scalenie,
* Działalność dywersyjna,
* Udział w akcjach "mostowych",
* W okresie "Burzy",
* Stosunki międzyorganizacyjne,
* Zakończenie,

Aneksy,
* Wykaz rozstrzelanych w lipcu 1943 roku mieszkańców Szczurowej
pochodzenia cygańskiego, narodowości polskiej,
* Wykaz poległych i pomordowanych mieszkańców gminy podczas II wojny Światowej,
* Życie polityczne i stosunki społeczno-gospodarcze po roku 1945,

Anna Paciorek, Życie polityczne,
* Anna Paciorek. Warunki i czynniki rozwoju gospodarczego,

Tadeusz Maj, Rolnictwo i gospodarka żywnościowa po II wojnie Światowej,
* Stosunki administracyjne i uwarunkowania społeczno-polityczne życia gospodarczego,
* Wykorzystanie ziemi w produkcji rolnej,
* Produkcja zwierzęca,
* Obsługa techniczna rolnictwa w gminie,
* Organizacje społeczne i spółdzielnie,

Anna Paciorek, Oświata, szkolnictwo i kultura,

* Udział klubów polonijnych w rozwoju gminy Szczurowa,
* Indeks osób,
* Spis ilustracji.

Październik 2017
Po Wt Śr Cz Pi So Ni
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          


Multimedia
Publikacje
Folklor Szczurowa
Nasza Gazeta
Stowarzyszenia i Kółka
Jak do nas dojechać
Jesteś monitoring pozycji gościem na naszej stronie.

Nasze projekty wspierają:
Copyright© 2006-2016 Admin: grafik@szczurowa.pl