ZAMKNIJ

Niniejsza strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za pomocą cookies wykorzystywane są głównie w celach statystycznych.
Pozostając na stronie godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. Jeżeli nie wyrażasz zgody na ich zapisywanie, wyłącz ich obsługę w ustawieniach swojej przeglądarki.

Menu Główne
Działalność
Organizacje
Atrakcje turystyczne
Zabytki
Biblioteki
Instytucje i Urzędy
Muzeum Dwór w Dołędze
Zabytki >> Zabytki sakralne

Strzelce Wielkie, Kościół Parafialny p.w Św. Sebastiana
 


Strzelce Wielkie i Małe w późnym średniowieczu podlegały parafii w Witowie, gdzie prawdopodobnie po roku 1267 - kanonizacja patronki kościoła, św. Jadwigi Śląskiej - została wzniesiona świątynia. Taki stan trwał do roku 1617.
Według miejscowej tradycji, dziedzic Strzelec Wielkich, Andrzej Gawroński Rawa, jadąc z rodziną na Mszę św. w Boże Narodzenie, przejeżdżał końmi przez zamarzniętą Wisłę. W środku rzeki lud się załamał i sanie wpadły do Wisły Będąc w ogromnym niebezpieczeństwie, złożył ślub, że jeżeli wyjdzie z opresji to wybuduje w Strzelcach Wielkich kościół i postara się o erygowanie parafii, by on i jego poddani nie byli zmuszeni tak daleko i nieraz z narażeniem życia chodzić do kościoła. Uratował się i ślubu dotrzymał. Nie przyszło mu łatwo, gdyż ówczesny proboszcz Witowa, Mikołaj Mielewski nie zgadzał się na podział swojej parafii.4
Kuria Krakowska przyznała rację dziedzicowi strzeleckiemu i dekretem z dnia 1 września 1617 r. utworzyła nową parafię Strzelce Wielkie. Strzelce Małe należały w dalszym ciągu do Witowa, a tylko w razie niemożności dostania się do Witowa mógł im proboszcz strzelecki udzielać sakramentów św.5
Ten stan trwał do rozbiorów Polski, kiedy to granicą Austrii stała się Wisła. Wówczas to Strzelce Małe i Dąbrówka Morska, jak wynika z zapisów w księgach metrykalnych w roku 1782 zostały przyłączone do parafii Strzelce Wielkie. Od tego czasu do kościoła parafialnego w Strzelcach Wielkich nalezą: Strzelce Wielkie, Strzelce Małe i Dąbrówka zwana "Morską" od wioski Morsko po drugiej stronie Wisły. Do parafii należała także Wygoda, ale z chwila powstania parafii Niedzieliska, z powodu bliskiego sąsiedztwa, tam została przydzielona w 1951 r.
Protokół powizytacyjny z roku 1618 wzmiankuje ten kościół, jako położony nad Wisłą. W roku 1634 w kościele strzeleckim były trzy drewniane ołtarze, dedykowane św. Sebastianowi, Niepokalanemu Poczęciu Najświętszej Maryi Panny oraz św. Teresie. Przed rokiem 1727 dobudowano do kościoła kaplicę Mariacką. Te ołtarze świadczą o silnie rozwiniętym kulcie maryjnym, co zresztą potwierdza istnienie Bractwa Szkaplerzna św., które miało nawet swoją kaplicę6
W roku 1663 w kościele odnotowano drewniany chór dla kantora, ambonę oraz 6-głosowy pozytyw. Wydaje się, że ten kościół uległ zniszczeniu, lub z powodu ciasnoty został rozebrany, a na jego miejscu wybudowano w 1785 r. nowy kościół, obecnie istniejący. W 1957 roku przedłużony od zachodu.
Nawa główna oddzielona jest od prezbiterium tęczą o łagodnym łuku, w którym znajduje się figura Chrystusa Ukrzyżowanego na belce późnobarokowej. W nowej części znajduje się empora muzyczna (prawdopodobnie przeniesiona ze starej części kościoła) podparta dwiema kolumnami. Wyposażenie wnętrza kościoła późnobarokowe rokokowe z końca XVIII w. Trzy ołtarze; w głównym obrazy: Matki Bożej Szkaplerznej, zw. Matką Bożą Strzelecką, św. Sebastiana i św. Barbary. Ołtarz płaski, z nastawa i bramkami bocznymi. Po bokach ujęty przez zdwojone kolumny, o kapitelach korynckich, na których są odcinki belkowania z gzymsami. Nastawa z owalnym medalionem z obrazem przedstawiającym męczeństwo św. Sebastiana. Nad medalionem siedzą dwaj aniołowie ze strzałami w rękach. W zwieńczeniu Oko Opaczności Bożej na tle promieni. Nad bramkami bocznymi dwa duże posągi Ś.Ś Piotra i Pawła. Nad kolumnami i w licu postumentów ornament rokokowy w formie brosz. Tabernakulum w kształcie baldachimu na czterech kolumienkach, o okrągłych ścianach, z przodu rzeźba z II połowy XVIII w. przedstawiająca rozpięte na krzyżu Ciało Chrystusa, które obejmuje klęczącą postać Marii Magdaleny.
 


 

W południowo-zachodniej części placu kościelnego znajduje się dzwonnica wolnostojąca - wybudowana na przełomie XVIII i XIX wieku. Drewniana, konstrukcji słupowej; szalowana. Ma dwa poziomy na drugim poziomie zawieszone są dzwony. Dach drewniany, namiotowy w całości kryty blachą, zwieńczony krzyżem.
Kościół otoczony jest ogrodzeniem drewnianym na słupkach betonowych. W południowej części ogrodzenia usytuowana jest kapliczka drewniana, natomiast we wschodniej części placu kościelnego znajduje się ambona drewniana.
Ołtarz boczny lewy, przyścienny, jednokondygnacyjny, ze zwieńczeniem jednoosiowym rokokowy z 4. ćwierci XVIII w. Na tle promienistej Glorii, pośrodku obraz św. Tekli. Malowany olejno na płótnie, w owalnym, profilowanym obramieniu. Po bokach rzeźby Ś.Ś. Wojciecha i Stanisława, pełne drewniane z XIX w. Ołtarz boczny prawy przyścienny w nim obraz św. Józefa, malowany olejno na płótnie, rokokowy z końca XVIII w. Powyżej dwie uskrzydlone główki aniołków. Zwieńczenie tablicowe, o bokach wklęsłych - z owalnym obrazem św. Barbary. W kondygnacji dolnej na tle pilastrów, ustawione nowsze, z XIX w. figury Ś.Ś. Dominika i Katarzyny Sieneńskiej. W prezbiterium po prawej stronie tablica pamiątkowa w Dwusetną Rocznicę Osieczy Wiedeńskiej, odlew żeliwny z 1867 r. Po prawej stronie na ścianie prezbiterium umieszczone epitafia; Stanisława i Tekli Siemońskich, z czarnego marmuru z 1823 r., Emilii i Karola Trzeciaków z 1879 r. - właścicieli Dąbrówki Morskiej i Henryka Trzeciaka z 1893 r. Przed prezbiterium po prawej stronie Chrzcielnica w kształcie kielicha o kamiennej podstawie kolistej z nakrywa drewnianą. W tle obraz Chrztu Chrystusa, malowany olejno na płótnie, późnobarokowy. Zwieńczenie w formie rzeźbionej Gołębicy Ducha Świętego na tle promienistej Glorii, złocone. Po lewej stronie ambona, drewniana przyścienna, wisząca, z końca XVIII w.
 

Nowo wybudowane Sanktuarium


więcej informacji na stronie
/www.strzelce-wielkie.ibc.pl/


Uście Solne, Kościół p.w. Nawrócenia Św. Pawła
 

Początki istnienia parafii w Uściu Solnym sięgają 1360 r. kiedy to król polski Kazimierz Wielki założył tutaj miasto na prawie niemieckim i uposażył parafię. W Liber Beneficiorum Długosza znajdujemy informację o istnieniu tutaj w XV w. drewnianego kościoła parafialnego. Ten i kolejne drewniane kościoły niszczone były przez pożary, nawiedzające miasto w latach: 1737, 1755, 1775 i 1810. Obecny kościół zbudowany został w latach 1833-39, jego konsekracji dokonał bp tarnowski, Józef Wojtarowicz w 1842 r. W czasie pierwszej wojny światowej, w 1914 r. zniszczone zostały wieża i wieżyczka na sygnaturkę. W 1915 r. miała miejsce prowizoryczna odbudowa kościoła a przy budowie był wtedy czynny cieśla Paweł Wieczorek. W latach 1924-26 kościół został przebudowany i powiększony według projektu architekta Zdzisława Mączeńskiego. Dobudowano wtedy kaplice boczne, odbudowano wieżę i przekształcono fasadę. W latach 1962-63 podwyższono dachy kościoła i odbudowano wieżyczkę na sygnaturkę według projektu architekta Antoniego Mazura.
ARCHITEKTURA. Zbudowany jako klasycystyczny, nawiązujący do tzw. stylu "józefińskiego", w wyniku przebudowy uzyskał częściowo formy neobarokowe. Murowany z cegły, otynkowany. Jednonawowy, z prezbiterium zamkniętym półkoliście, po bokach którego przybudówki zakrystyjne. Przy nawie od południa i północy kwadratowe kaplice, nakryte kopułami z latarniami, a od zachodu wtopiona w korpus neobarokowa wieża z latarnią. Elewacja frontowa rozczłonkowana pilastrami dźwigającymi gzyms i belkowanie. W niszach po obu stronach wejścia ustawiono figury śś. Piotra i Pawła. Dachy dwuspadowe, nad nawą z wieżyczką na sygnaturkę z latarnia o barokowej formie. Wnętrze nakryte sklepieniami żaglastymi na gurtach. Polichromia figuralna i ornamentalna wykonana w 1966 r. przez Wacława Taranczewskiego.
WYPOSAŻENIE WNĘTRZA głównie o charakterze rokokowym. Pięć ołtarzy wykonanych w większości przez rzeźbiarza Antoniego Wróbla w 1904 r. i w latach 1923-37, posiada znaczne partie rokokowe z XVIII i XIX w. W ołtarzu głównym obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem zwanej Uścieńską, zapewne barokowy. W ołtarzach bocznych m.in. obrazy św. Antoniego z Dzieciątkiem i św. Anny Samotrzeć. Ambona neorokokowa, wykonana przez rzeźbiarza Antoniego Wróbla. Chrzcielnica rokokowa 1778, z rzeźbioną grupą Chrztu w Jordanie na pokrywie. Krucyfiks XVIII lub XIX w. Organy zbudowane w 1904 r. przez Tomasza Falla.

Szczurowa, Kościół Parafialny p.w. św. Bartłomieja

Początki parafii w Szczurowej sięgają 1338 r. kiedy to bp krakowski Jan Grot wraz z założeniem wsi uposażył parafię. Poprzednie drewniane kościoły w Szczurowej były niszczone przez pożary. Pierwszy znany nam kościół spłonął w 1683 r. Na jego miejsce w 1772 r. zbudowano kolejny, który spalił się w 1886 r. Zdecydowano wtedy o wzniesieniu murowanego kościoła, który zbudowany został w latach 1887-1893 r. według projektu Jana Sas-Zubrzyckiego. Jego konsekracji dokonał bp tarnowski Leon Wałęga w 1903 r.
ARCHITEKTURA. Neogotycki, murowany z cegły. Korpus trójnawowy, z węższym prezbiterium, po bokach którego przybudówki. Przy korpusie od północy dwie wieże, nakryte ostrosłupowymi hełmami neogotyckimi. Nad nawą główną i prezbiterium dachy dwuspadowe, nad nawami bocznymi dachy pulpitowe. Ściany na zewnątrz opięte są przyporami. Detal architektoniczny neogotycki. Polichromia wnętrza ornamentalna wykonana w 1893 r. przez Piotra Nizieńskiego, Aleksandra Skrutka i W. Szczepaniaka. Witraż w oknie chóru muzycznego ze sceną Nawiedzenia NMP, wykonany według projektu Łukasza Karwowskiego.

 Wyposażenie wnętrza jednolite, neogotyckie, wykonane w większości w 1894 r. Składa się nie: pięć ołtarzy, ambona, chrzcielnica i konfesjonały. Organy 20-głosowe wybudowane przez Henryka Siedlara w 1970 r. Ponadto w jednym z ołtarzy umieszczony jest obraz Madonny z Dzieciątkiem z XVI w., w innym rzeźba Matki Boskiej Szczurowskiej, także z XVI w. Trzy dzwony odlane w 1957 r.
Przed fasadą kościoła ustawione są rzeźby dłuta Walerego Gadomskiego z końca XIX w. Ponadto przy kościele stoi wysoka kolumna z rzeźbą św. Bartłomieja z 1698 r.

Górka, Parafia Szczurowa, Kościół p.w. Św. Stanisława
 


Rajsko, Parafia Szczurowa, Kaplica w Rajsku

 

Zaborów, Kościół Parafialny p.w. N.N. Maryi Panny

Parafia Zaborów powstała w 1819r. po odłączeniu się od parafii Szczurowa gmin Zaborów, Pojawie, Dołęga, Kwików, Księże Kopacze i Wola Przemykowska. Po zatwierdzeniu Parafii przez władzę duchowną i świecką właściciele dworu w Zaborowie ofiarowali grunta pod Kościół, plebanię wikarówkę i organistówkę, a na utrzymanie proboszcza 9 morgów roli i 4 i pół morgów łąki, parafianie zaś zobowiązali się dostarczać corocznie proboszczowi Meszne w ilości 11,5 korcy żyta i 11, 5 korcy owsa i wynagradzać za posługi duchowne. Przy założeniu parafii postawiono tymczasowo drewnianą kaplicę, a w roku 1830 kolatorka Teresa Radecka wzniosła swoim kosztem kościół drewniany, do którego Papież Grzegorz XVI dekretem z dnia 29 lipca 1844 przywiązał odpust zupełny na dzień Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny pod zwyczajnymi warunkami, a który w dniu 27 lipca 1859 konsekrował Ks. Biskup Tarnowski Józef Alojzy Pukalski w  czasie wizytacji kanonicznej.


Drewniana zabytkowa dzwonnica


Dołęga, Parafia Zaborów, Kaplica w Dołędze


 

więcej informacji na stronie /www.zaborowparafia.eu/

 
Rudy Rysie, Kościół Parafialny - Rzymsko-Katolicka Parafia p.w. Chrystusa Dobrego Pasterza 

W latach 1938-1981 z Parafii Szczepanów wyodrębniły się trzy nowe parafie: Rudy-Rysie, Buczę i Mokrzyska. Najstarsza z nich, parafia w Rudy-Rysiach utworzona została przez Biskupa tarnowskiego Franciszka Lisowskiego (1933-1939) w 1938 r.
Jednak starania o jej utworzenie czyniono już znacznie wcześniej.
W r. 1854 właściciel Rud, Rysia i Przyborowa - Jan Łasiński - wystosował do ówczesnego Biskupa tarnowskiego  Józefa Pukalskiego (l852-1885) pisemną prośbę o nadanie istniejącej we wsi Rysie od 1831 r. kaplicy, przywileju odprawiania nabożeństw. Prośbę swą motywował zbyt małą przestronnością wnętrza kościoła parafialnego w Szczepanowie. Odpowiedź Biskupa była negatywna.
Przywilej odprawiania nabożeństw kaplica w Rysiu uzyskała dopiero w r. 1890 z rąk kolejnego Biskupa tarnowskiego - Ignacego Łobosa (1886-1900). W r. 1893 mieszkańcy Rudy-Rysiów zwrócili się do Biskupa Łobosa z prośbą o utworzenie w ich miejscowości zależnej od Parafii Szczepanów - ekspozytury. Postulat swój uzasadniali znaczną odległością dzielącą ich wieś od kościoła w Szczepanowie (7 km), małą przestronnością szczepanowskiej świątyni oraz posiadaniem własnej, uprzywilejowanej do nabożeństwa kaplicy. W razie odmownej decyzji biskupa, mieszkańcy prosili o zgodę, przynajmniej na odprawianie w kaplicy jednej Mszy św. w każdą niedzielę, zobowiązując się do zorganizowania transportu tam i z powrotem dla księdza ze Szczepanowa. Odpowiedź biskupa w sprawie utworzenia ekspozytury w Rudy-Rysiach była negatywna, przychylnie natomiast odniósł się on do postulatu odprawiania w kaplicy jednej Mszy św. w każdą niedzielę.
W latach 1900-1906 rozbudowano znajdującą się w Rudy-Rysiach drewnianą kaplicę, która powiększona -awansowała do rangi kościoła. W 1902 r. dekretem Papieża Leona XIII (1878-1903) świątynia ta otrzymała odpust zupełny na dzień 5 sierpnia, w święto Matki Boskiej Śnieżnej. W r. 1919 mieszkańcy Rudy-Rysiów ponowili swą prośbę o utworzenie ekspozytury, argumentując ją podobnie jak wcześniej:
 - dużą odległością ich miejscowości od kościoła parafialnego w Szczepanowie,
 - posiadaniem własnego kościoła (z funduszem na jego dalszą rozbudowę) oraz
 - tymczasowego mieszkania dla księdza.
Zobowiązali się też do wybudowania wkrótce całkiem nowego mieszkania dla kapłana. W tej sytuacji w 1919 r., po rozpoczęciu przez mieszkańców Rudy-Rysiów prac przy ponownej rozbudowie kościoła, Biskup tarnowski Leon Wałęga (1901-1933) utworzył w Rudach-Rysiu ekspozyturę zależną od Parafii Szczepanów. Wtedy też przydzielono do Rud-Rysia pierwszego stałego kapłana. Rozbudowę kościoła zakończono w 1926 r. W jej efekcie dobudowano szerszą część nawy, nad którą wzniesiono kwadratową wieżę, mającą pełnić funkcję dzwonnicy. Kościół pozostał jednak w dalszym ciągu budowlą drewnianą, konstrukcji zrębowej, jednonawową o nawie złożonej z dwóch części. Zmierzając konsekwentnie do pełnego uniezależnienia się, wierni z Rudy-Rysiów zwrócili się w 1938 r. do Biskupa tarnowskiego Franciszka Lisowskiego z prośbą o utworzenie w Rudy-Rysiach samodzielnej parafii. Postulat swój uzasadniali: posiadaniem własnego kościoła, plebanii i cmentarza oraz kilku morgów ziemi na utrzymanie proboszcza. Prosili równocześnie o doposażenie ewen-tualnej nowej parafii ziemią ze Szczepanowa lub innej sąsiedniej parafii. Po pozytywnym zaopiniowaniu prośby mieszkańców Rudy-Rysiów przez Kapitułę Katedralną w Tarnowie, Biskup Lisowski dekretem erekcyjnym z 19 IX 1938 r. utworzył w Rudy-Rysiach samodzielną parafię. Źródłem utrzymania dla proboszcza miało być 10 morgów gruntu, będącego tymczasowo w <em>zarządzie </em>gromady, 5 morgów odstąpionych przez probostwo w Szczepanowie, dotacje z Kurii Diecezjalnej oraz opłaty ". Dekret wchodził w życie z dniem l X 1938 r. Pierwszym proboszczem parafii Rudy-Rysie został Ks. Jan Kanty Zachara (l938-1954), były proboszcz w Cikowicach. Ciało jego spoczywa na cmentarzu parafialnym.
Pod względem przynależności do struktur administracji kościelnej parafia w Rudy - Rysiach stała się częścią Dekanatu Brzeskiego, Diecezji Tarnowskiej. W r. 1938 liczyła 697 wiernych, obecnie należy do Dekanatu Szczepanowskiego.

więcej informacji na stronie /www.rudyrysie.xt.pl/

 
Wrzępia, Parafia Cerekiew, Kaplica we Wrzępi

Wrzępia, wś, pow. bocheński, parafia w Cerekwi, leży w równinie nadwiślańskiej, 190 mt. n. p. m., przy drodze z Cerekwi nad Rabą do Strzelec Wielkich. Ma dwie wólki: na północy, nad potokiem Grabką, Michale (15 dm., 75 mk.), na płd. Radziejów (23 dm., 100 mk.). Z obydwoma wólkami i obszarem tabularnym liczy 160 dm. i 636 mk. (610 rzym.-kat. i 23 izraelitów). Pos. tabularna (Winc. Lasko) ma 606 mr., pos. mn. 636 mr. Odległość od mka Ujścia Solnego wynosi 6 klm., od Bochni 19 klm. W połowie XVI w. wś ta w par. Cerekiew, własność Milosthina h. Oksza, miała łany km., z których rozmaicie płacono; jedna część bisk. krakowskiemu, druga do św. Wawrzyńca w Cerekwi; trzecia plebanowi w Żyrawie. Trzy folwarki rycerskie płaciły dziesięcinę w Żyrawie (Długosz, L. B, II, 177). w 1400 (Pawiński, Małop., str. 446) nazywała się ta wieś Wrzępną i należała do parafii w Mikluszowicach; w 1581 (ibid., 58) "Wrząpie" była własnością Ocieskich, miała 2 i pół łana kmiecego, 4 zagrody bez roli i 1 rzemieślnika. Wtedy należała już do parafii w Cerekwi. Graniczy na płn ze Stanisławowem, na wsch. z Strzelcami Wielkimi i Bratucickim, kameralnym lasem, na płd z Bratucicami a na zachód z Cerekwią.
 

Żródło:
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i Innych Krajów Słowiańskich wydany pod redakcyą F. Sulimierskiego, B. Chlebowskiego, W. Walewskiego, Warszawa 1880 T. XIV.


Wola Przemykowska, Kościół Parafialny p.w. Chrystusa Króla Wszechświata

Wola Przemykowska leży na prawym brzegu Wisły. Powstała w pierwszej połowie XV wieku jako wieś należąca do Króla Władysława Jagiełły. Zanim Wola Przemykowska stała się samodzielną parafią wpierw należała do Parafii Przemyków w diecezji kieleckiej położonej po drugiej stronie Wisły. Był to czas Polski przed rozbiorami. Gdy po rozbiorach rzeka Wisła stała się granicą między Austrią i Rosją - więź z parafią w Przemykowie została zerwana. Wówczas Wola Przemykowska została przypisana do parafii Szczurowa - oddalonej o 10 km. W roku 1819 gdy powstała parafia Zaborów odłączona od parafii Szczurowa - wówczas Wola Przemykowska stała się jej częścią. Wreszcie 15 lipca 1930 roku powstała samodzielna parafia Wola Przemykowska pod wezwaniem Chrystusa Króla Wszechświata - odłączona od parafii Zaborów. W tym też roku poświecono pierwszy prowizoryczny kościół zbudowany z pustaków. Służył on mieszkańcom nowej parafii 48 lat. W roku 1978 ks. Arcybiskup Ablewicz poświęcił obecny nowy kościół wybudowany staraniem ówczesnego proboszcza ks. Kanonika Stanisława Ryczka i mieszkańców naszej parafii oraz dzięki wielkiej pomocy materialnej naszych rodaków mieszkających w USA. Dzisiaj nasza parafia ma już 76 lat. Pierwszym   proboszczem naszej Parafii był śp. Ks. Alojzy Młyniec, który tworzył tę parafię a pochodził z Nowego Sącza. On też zaszczepił na tej ziemi nadwiślańskiej kult Pana Jezusa Przemienionego. Ks. Alojzy Młyniec spoczywa na naszym parafialnym cmentarzu od roku 1957. Drugim proboszczem był ks. Kan. Stanisław Ryczek - który pasterzował tej wspólnocie przez 37 lat, a następnie zamieszkał jako rezydent i jest już z nami 54 lata pomagając w duszpasterstwie na miarę swych sił.


więcej informacji na stronie
/www.wolaprzemykowska.webpark.pl/


Niedzieliska, Kościół Parafialny p.w. Św. Feliksa

Kościół Parafialny, zbudowany w 1931 wg. projektu arch. Henryka Kotry przez bud. Józefa Chamielca. Pośw. 1931.

Październik 2017
Po Wt Śr Cz Pi So Ni
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          


Multimedia
Publikacje
Folklor Szczurowa
Nasza Gazeta
Stowarzyszenia i Kółka
Jak do nas dojechać
Jesteś monitoring pozycji gościem na naszej stronie.

Nasze projekty wspierają:
Copyright© 2006-2016 Admin: grafik@szczurowa.pl