ZAMKNIJ

Niniejsza strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za pomocą cookies wykorzystywane są głównie w celach statystycznych.
Pozostając na stronie godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. Jeżeli nie wyrażasz zgody na ich zapisywanie, wyłącz ich obsługę w ustawieniach swojej przeglądarki.

Menu Główne
Polityka bezpieczeństwa
Działalność
Organizacje
Atrakcje turystyczne
Zabytki
Biblioteki
Publikacje
Instytucje i Urzędy
Muzeum Dwór w Dołędze
Data utworzenia:
2016-11-18


Gwara rozkwita w Szczurowej

9 listopada 2016 roku w Sali widowiskowej GCKCziS w Szczurowej odbyło się spotkanie kończące projekt Bukiet szczurowski, na którym podsumowano jego przebieg oraz oddano do użytku mieszkańców Gminy Szczurowa, stronę internetową www.bukietszczurowski.pl. Sprawozdanie z realizacji projektu poprzedziły wystąpienia dialektologów: dra Artura Czesaka i dra hab. Kazimierza Sikory. W panelu eksperckim dotyczącym słownego folkloru Krakowiaków, gwary regionu, statusu języków regionalnych oraz działań popularyzujących kulturę regionalną, brali również udział Stanisław Gurgul oraz Barbara Żebrowska- kierownik projektu Bukiet szczurowski. Po zakończeniu części merytorycznej spotkania odbył się występ Kapeli Ludowej Pastuszkowe Granie, a Koła Gospodyń Wiejskich ze Szczurowej, Niedzielisk i Pojawia częstowały własnoręcznie przygotowanymi daniami. Dzięki spotkaniu w świadomości mieszkańców utrwalono znaczenie projektu dla podtrzymywania i rekonstruowania więzi emocjonalnej z regionem i lokalną kulturą. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Warto w tym miejscu przypomnieć jakie były założenia wspomnianego projektu i jak przebiegała jego realizacja. Bukiet szczurowski przygotowany został przez Koło Naukowe Językoznawców Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego im. Mieczysława Karasia wraz z Gminnym Centrum Kultury Czytelnictwa i Sportu w Szczurowej, otrzymał dofinansowanie Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Ojczysty- dodaj do ulubionych. Pomysłodawcami projektu byli dr hab. Kazimierz Sikora i mgr Barbara Żebrowska z Wydziału Polonistyki UJ oraz Michał Pastuch- działacz na rzecz kultury i muzyki ludowej Krakowiaków Wschodnich. Projekt ma przede wszystkim charakter popularyzatorski i polega na popularyzacji słownego folkloru Krakowiaków poprzez dokumentowanie ginącego słownictwa regionalnego i zapomnianych tekstów folkloru, a co za tym idzie, służy rozwijaniu i ugruntowaniu świadomości lokalnej. Zebrany materiał publikowany jest na stronie internetowej www.bukietszczurowski.pl, oddanej do użytku mieszkańców gminy.
 
Na realizację projektu składały się cztery odrębne moduły:
  • Naukowo- kulturalne posiady, czyli spotkanie wprowadzające w tematykę projektu,
  • Cykl wykładów i warsztatów w szkołach,
  • Obozy dialektologiczne,
  • Wycieczka do Warszawy.

Bukiet szczurowski oficjalnie rozpoczęły Naukowo- kulturalne posiady, które odbyły 11 lutego 2016 roku w Szczurowej. Zaproszono na nie troje prelegentów: znaną etnograf Marię Brylak- Załuską oraz cenionych w środowisku naukowym dialektologów: prof. dra hab. Józefa Kąsia i dra hab. Kazimierza Sikorę. Uczestnicy posiadów wprowadzeni zostali w tematykę związaną z kulturą Krakowiaków Wschodnich oraz koniecznością dbania o rodzimy język, gwarę regionu, dziedzictwo zarówno materialne jak i niematerialne oraz budowanie tożsamości regionalnej.
 
Bardzo istotnym składnikiem projektu były cztery obozy dialektologiczne. Uczestniczyli w nich doktoranci i studenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, którzy pod przewodnictwem dra hab. Kazimierza Sikory, dra Artura Czesaka, mgr Barbary Żebrowskiej oraz Michała Pastucha, przeprowadzili 31 wywiadów- dających około 60 godzin nagrań. Dzięki zebranemu w tej formie materiałowi badawczemu, udało się udokumentować gwarę Szczurowej i okolic oraz teksty folkloru słownego- stanowiące podstawę strony internetowej. Oprócz wywiadów w domach informatorów uczestnicy obozów zorganizowali spotkanie z Kołami Gospodyń Wiejskich działającymi na terenie Gminy Szczurowa oraz dwa spotkania z Kołem Gospodyń Wiejskich „Babska Biesiada” we Wrzępi. Okazały się one szczególnie cenne nie tylko ze względu na możliwość zebrania imponującej ilości materiału badawczego, ale również z powodu nawiązania kontaktów z lokalnymi działaczkami społecznymi, co stanowi nadzieję na podjęcie stałej współpracy z mieszkańcami gminy. Natomiast dzięki uczestnictwu w próbach Kapeli Ludowej Pastuszkowe Granie i Zespołu Regionalnego Scurosko Magierecka, badacze mieli możliwość rozmowy z młodzieżą zaangażowaną w promocję kultury regionu, a co za tym idzie podjęcie próby konfrontacji ich tożsamości regionalnej z tożsamością ludzi starszych, którzy w znacznej mierze byli informatorami podczas badań w terenie.
 
Istotnym składnikiem projektu były wykłady i warsztaty dla uczniów Gimnazjum im. Władysława Stanisława Reymonta w Szczurowej i Gimnazjum im. Jędrzeja Cierniaka w Zaborowie oraz Szkoły Podstawowej im. Adama Mickiewicza w Szczurowej. Uczniowie mieli możliwość spotkania się z językoznawcami i literaturoznawcami wykładającymi na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dr hab. Kazimierz Sikora wprowadził uczniów w jubileusz 1050- lecia Chrztu Polski, dr hab. Roman Dąbrowski opowiedział „o mądrości i dowcipie bajek Ignacego Krasickiego”, dr hab. Maciej Rak poruszył kwestie z zakresu frazeologii języka polskiego, dr Artur Czesak zabrał uczniów na „wyprawę w przeszłość języka polskiego”, dr Patrycja Pałka mówiła o specyfice komunikacji pomiędzy sprzedawcą a klientem, dr hab. Aneta Załazińska przedstawiła „fakty i mity związane z komunikacją niewerbalną”, natomiast mgr Bogusław Wajzer podpowiedział o tym jak wykorzystać tremę podczas wystąpień publicznych. Ponadto uczniowie uczestniczyli w warsztatach dotyczących mądrego korzystania z Internetu, krakowskiej kołysanki, związku hip hopu z poezją, dziennikarstwa i mediów, stereotypów i językowej poprawności politycznej, barier komunikacyjnych i sposobów radzenia sobie z nimi, bogactwa języków na świecie oraz tworzenia opowiadań.
 
Szczurowska młodzież zaangażowana w projekt, w dniach 24- 26 października br. uczestniczyła w wycieczce do Warszawy. W zamierzeniu organizatorów, wyjazd ten miał być nagrodą za trud i wytrwałość w promowaniu kultury regionu. Jego uczestnicy (mimo pogody niesprzyjającej spacerom) poznawali uroki miasta, zwiedzali nowoczesne muzea: Muzeum Powstania Warszawskiego i Muzeum Fryderyka Chopina oraz Stadion Narodowy, gościli w komnatach Zamku Królewskiego oraz odwiedzili groby zasłużonych Polaków spoczywających na Cmentarzu Powązkowskim.
 
Namacalnym wynikiem projektu jest strona internetowa zawierająca popularny słownik gwary Szczurowej i okolic- nazwano go Bukietem szczurowskim i od niego wzięła się nazwa całości projektu. Dzięki uprzejmości i wiedzy informatorów oraz zaangażowaniu zespołu składającego się ze studentów i doktorantów Wydziału Polonistyki UJ, udało się stworzyć około 300 haseł słownikowych (znaczna część jest już opublikowana na stronie, a reszta wymaga jeszcze doprecyzowania), które w przekonaniu pomysłodawców stanowią „dobry początek” słownika, tworzonego przez wszystkich mieszkańców gminy, którym bliska sercu jest gwara. Z tego względu strona www.bukietszczurowski.pl umożliwia dodawanie własnych, swojsko brzmiących słówek dosłownie każdemu. Te słówka nazwano metaforycznie kwiatkami- swój kwiatek można dodać do szczurowskiego bukietu „klikając” w przycisk „dodaj kwiatek”. Można go opatrzeć definicją, mniej lub bardziej roboczą, opisem sytuacji, w której się danego słowa używało, zdjęciem, opisem przedmiotu, do którego się odnosi- słowem, wszystkim na co pozwala pamięć i umiejętności. Po dodaniu kwiatka, w pierwszej kolejności zobaczą go opiekunowie projektu, dopasują go do słownika, a następnie opublikują. Nie warto zatem obawiać się popełnienia jakiejkolwiek pomyłki redakcyjnej, informatycznej czy innej, tylko śmiało wysyłać słówka. Na stronę można dodawać także teksty folkloru: gadki, oracje weselne, wierszyki, przyśpiewki (tu można długo wymieniać) oraz opowieści- o dawnych czasach, gospodarstwie, wydarzeniach ważnych dla mieszkańców wsi, gminy czy członków rodziny. To wszystko można wrzucać do tzw. Skrzyni kultury. Do niej również można dodawać stare fotografie- może ktoś inny odnajdzie na nich swojego przodka albo siebie z młodości? Może w ten sposób uda się odnowić dawne znajomości?
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Mieszkańcy Gminy Szczurowa zostali zaproszeni nie tylko do biernego korzystania ze strony Bukietu szczurowskiego- a można na niej postudiować słownik (w ten sposób przypomnieć sobie jakieś zapomniane powiedzenie lub słowo), przejrzeć zawartość Skrzyni, poczytać o projekcie i osobach w niego zaangażowanych oraz obejrzeć zdjęcia z jego przebiegu- ale przede wszystkim są zaproszeni do dalszego współtworzenia Bukietu szczurowskiego. Dzielenia się swoją wiedzą, doświadczeniem, wspomnieniami… Twórcy zachęcają także do śledzenia zmian na stronie poprzez subskrypcję- młodzi w razie konieczności z pewnością wyjaśnią, o co chodzi i jak jej dokonać.
Dzięki współpracy z Dialektologiczną Fonoteką Wydziału Polonistyki UJ, powstały trzy filmy-każdy jest zapisem wspomnień, historii mówionej mieszkańców gminy: Pani Genowefy Rachwał działającej w KGW ze Wrzępi, Pana Józefa Badziocha z Zaborowa i Pana Pawła Kani z Niedzielisk. Filmy zostały opublikowane na stronie projektu i warte są obejrzenia i wsłuchania się w relacje opowiadających, bo one jasno pokazują, że mieszkańcy wsi, ludzie starsi w dzisiejszych czasach też mają do przekazania młodym pokoleniom wiele ciekawych i ważnych kwestii. Ważne by młodzi ludzie słuchali swoich dziadków i uczyli się od nich, bo oni są prawdziwą skarbnicą nie tylko wiedzy, ale też bardzo interesujących historii, których w książkach się nie przeczyta, ale może, jak Bóg da, przeczyta się i obejrzy na stronie www.bukietszczurowski.pl.
 
Osobami bez których projekt Bukiet szczurowski nie mógłby się odbyć, są mieszkańcy Gminy Szczurowa, którzy zaprosili badaczy z Uniwersytetu Jagiellońskiego do swoich domów, wzięli udział w wywiadach podczas badań terenowych i podzielili się swoją wiedzą. Najszczersze podziękowania należą się:
  • Śp. Stanisławie Bajor,
  • Katarzynie Rzepce, Kazimierzowi Majowi oraz Kazimierzowi Sikorze z Barczkowa,
  • Irenie Wąsik z Górki,
  • Alicji Czosnek, Pawłowi Kani, Zofii Strączek oraz Annie i Czesławowi Wróblom z Niedzielisk,
  • Władysławowi Kołodziejowi z Rudy- Rysiów,
  • Bronisławie Kosali, Stefanii Młynarczyk, Annie Rachwał, Genowefie Szymańskiej i Zdzisławowi Żurkowi ze Strzelec Wielkich,
  • Stanisławowi Cieśli ze Szczurowej,
  • Rozalii i Tadeuszowi Pencakom oraz Krystynie i Józefowi Polakom z Woli Przemykowskiej,
  • Genowefie Rachwał, Jadwidze Piwowarczyk oraz Kołu Gospodyń Wiejskich ze Wrzępi,
  • Józefowi Badziochowi, Genowefie Dzień, Janinie Golonce, Janowi Janowskiemu i Marii Wiesze z Zaborowa. 
Twórcy i realizatorzy projektu wyrażają nadzieję, że przyczyni się on do ratowania przed zapomnieniem ginącego słownictwa regionalnego i folkloru z terenu Gminy Szczurowa oraz odbudowania i podtrzymania więzi emocjonalnej między pokoleniami, a także będzie przykładem dla podobnych inicjatyw lokalnych w przyszłości.
 
 


tekst: mgr Barbara Żebrowska- kierownik projektu "Bukiet Szczurowski", zdjęcia: UG Szczurowa




<<< wstecz


Styczeń 2020
Po Wt Śr Cz Pi So Ni
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    


Multimedia
Publikacje
Folklor Szczurowa
Nasza Gazeta
Stowarzyszenia i Kółka
Jak do nas dojechać
Jesteś monitoring pozycji gościem na naszej stronie.

Nasze projekty wspierają:
Copyright©2019